Get Adobe Flash player
ระนอง : ติดตามและช่วยเหลือในการขอเอกสารรับรองการเกิดของบุตรหลานแรงงานข้ามชาติ อบรมการบริหารวัฏจักรโครงการให้กับพี่น้องฝั่งลาว สนับสนุนส่งเสริมกลุ่มอาชีพเลี้ยงปูดำและปลากะพง บ้านเกาะไชย พังงา : จัดกิจกรรมพัฒนาศักยภาพล่ามภาษาเมียนมาร์ พังงา : จัดกิจกรรมพัฒนาศักยภาพแกนนำ CBO ภูเก็ต : ให้ความรู้เรื่องสิทธิเด็ก พังงา : ร่วมงานบุญสารทเดือนสิบ พร้อมรณรงค์สิทธิเด็กและสตรี และการต่อต้านการค้ามนุษย์ พังงา :  ให้ความรู้เรื่องสิทธิเด็กแก่นักเรียนโรงเรียนบ้านบางใหญ่ พังงา : จัดกิจกรรมพัฒนาศักยภาพผู้นำกลุ่ม CSO ระนอง : ร่วมประชุมการทำแผนผังขั้นตอนการรับบริการทางกฎหมายของแรงงานข้ามชาติ แรงงานเมียนมาร์ร่วมใจบรรพชาอุปสมบท ถวายเป็นพระราชกุศลแด่ในหลวง ร.9

ระนอง : ติดตามและช่วยเหลือในการขอเอกสารรับรองการเกิดของบุตรหลานแรงงานข้ามชาติ

อบรมการบริหารวัฏจักรโครงการให้กับพี่น้องฝั่งลาว

ฟื้นฟูผู้ประสบภัยน้ำท่วม2560

สนับสนุนส่งเสริมกลุ่มอาชีพเลี้ยงปูดำและปลากะพง บ้านเกาะไชย

พังงา : จัดกิจกรรมพัฒนาศักยภาพล่ามภาษาเมียนมาร์

พังงา : จัดกิจกรรมพัฒนาศักยภาพแกนนำ CBO

ภูเก็ต : ให้ความรู้เรื่องสิทธิเด็ก

พังงา : ร่วมงานบุญสารทเดือนสิบ พร้อมรณรงค์สิทธิเด็กและสตรี และการต่อต้านการค้ามนุษย์

พังงา : ให้ความรู้เรื่องสิทธิเด็กแก่นักเรียนโรงเรียนบ้านบางใหญ่

พังงา : จัดกิจกรรมพัฒนาศักยภาพผู้นำกลุ่ม CSO

ระนอง : ร่วมประชุมการทำแผนผังขั้นตอนการรับบริการทางกฎหมายของแรงงานข้ามชาติ

แรงงานเมียนมาร์ร่วมใจบรรพชาอุปสมบท ถวายเป็นพระราชกุศลแด่ในหลวง ร.9

เมื่อพระสันตะปาปาฟรังซิส ใช้เทววิทยาแห่งการปลดปล่อย วิพากย์ทุนนิยมร่วมสมัย

ก่อนที่จะพิจารณาสิ่งที่พระสันตะปาปาฟรังซิส  ผู้นำศาสนจักรคาทอลิกคนปัจจุบัน เริ่มใช้บทบาทในฐานะผู้นำทางศาสนา  วิพากษ์ทุนนิยมร่วมสมัยในสังคมปัจจุบัน  ขอทำความเข้าใจในเรื่องแนวคิดเบื้องหลัง ที่เรียกว่า เทววิทยาแห่งการปลดปล่อย1  ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญต่อจุดยืนที่มั่นคงในการทำงานเคียงข้างคนยากไร้ในสังคม

 

          (1) เทววิทยาแห่งการปลดปล่อย  เป็นผลมาจากขบวนการต่อสู้ในยุคสงครามเย็น  ช่วงทศวรรษที่ 50-60 ของบรรดาพระสังฆราช พระสงฆ์ นักบวช และคริสตชน ในทวีปอเมริกาใต้ ผู้ตระหนักถึงโครงสร้างทางเศรษฐกิจและการเมืองที่ไม่เป็นธรรม ภายใต้อำนาจเผด็จการทางทหาร ซึ่งส่งผลกระทบต่อประชาชน  ด้วยการไปใช้ชีวิตและทำงานเรียกร้องความยุติธรรมร่วม กับคนยากจนในชุมชน  จนมีวาทะว่า  เลือกอยู่เคียงข้างคนจน “a preferential option for the poor”  และมีหลักยึดที่สำคัญคือ ความเชื่อของคริสตชน2  ผู้ยากไร้และถูกกดขี่ เข้มแข็งได้ โดยอาศัยพระวาจาหรือคำสอนของพระเจ้า เป็นสิ่งยึดเหนี่ยว  และใช้การภาวนาเป็นหัวใจในยามที่ทุกชีวิตกำลังเผชิญกับความเดือดร้อน ต้องดิ้นรนต่อสู้กับความอยุติธรรมต่าง ๆ  ทั้งทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง เพื่อสามารถดำรงชีวิตอยู่อย่างมีศักดิ์ศรี  มีคุณค่า และมีสิทธิในการดำรงชีวิตที่ดีสมกับเป็นมนุษย์

           วิธีการศึกษาเทววิทยาแห่งการปลดปล่อย  เกี่ยวข้องกับการทำงานของพระคริสต์ จากมุมมองของผู้ที่ยากจนทางเศรษฐกิจ ถูกกดขี่ ถูกเอารัดเอาเปรียบและทุกข์ยากในชุมชน/สังคม   และเห็นว่าความยากจนเป็นผลมาจากโครงสร้างของสังคมที่เป็นอยู่  ดังนั้น เทววิทยาแห่งการปลดปล่อย จึงต้องทำหน้าที่ไตร่ตรอง และวิพากษ์ระบบโครงสร้างสังคม เศรษฐกิจ การเมือง ที่เป็นอุปสรรค  เป็นต้นเหตุแห่งความทุกข์ยากของประชาชน  รวมทั้งอุดมการณ์ต่าง ๆ และสัญลักษณ์ทางศาสนาด้วย ที่หล่อเลี้ยงวงจรที่อุบาทว์ในโครงสร้างเหล่านั้น  ซึ่งเรียกโดยรวม ๆ ว่า เป็นบาปเชิงโครงสร้าง

          บุคคลซึ่งใช้แนวคิดเทววิทยาแห่งการปลดปล่อย อุทิศตนยืนหยัดอยู่เคียงข้างคนยากจน อาทิ พระอัครสังฆราช เฮลเดอร์ คามารา (Hélder Câmara) ค.ศ. 1909 -1999 แห่งบราซิล ซึ่งมีวาทะเด็ดจากการทำงานของท่าน "When I give food to the poor, they call me a saint. When I ask why they are poor, they call me a communist"  พระอัครสังฆราช ออสการ์ โรเมโร (Oscar Romero) ค.ศ 1917-1980 แห่งเอลซัลวาดอร์ ผู้ประณามฝ่ายขวา ที่ละเมิดชีวิตชาวเอลซัลวาดอร์  และถูกยิงตายขณะถวายมิสซา  รวมทั้งพระสงฆ์และนักบวชอีกจำนวนมากที่ถูกฆ่าตายในหลาย ๆ ประเทศของลาตินอเมริกา และเป็นที่รับรู้กันว่า เทววิทยาแห่งการปลดปล่อย  ถือว่าเป็นเทววิทยาที่สำคัญของพวกลาตินอเมริกา คนผิวดำ (Black Theology) กลุ่มผู้หญิง (Women Theology) และขยายไปยังเกาหลี (Minjung Theology) และอินเดีย (Dalit Theology) อีกด้วย3

          (2) กลิ่นอายของแนวคิดเทววิทยาแห่งการปลดปล่อย  เริ่มปรากฏในเอกสารความชื่นชมยินดีแห่งพระวรสาร (Evangelii Gaudium) ค.ศ. 2014  ซึ่งเป็นงานเขียนเล่มแรกของการดำรงตำแหน่งของพระสันตะปาปา ฟรังซิส ผู้มาจากทวีปอเมริกาใต้ พระองค์ได้วิพากษ์ความ อยุติธรรมของระบบเศรษฐกิจแบบฝนหล่นจากฟ้า /Trickle down4 ในปัจจุบันว่า การพัฒนาทางเศรษฐกิจที่เจริญอย่างเต็มที่  แทนที่จะกระจายความมั่งคั่งออกไปสู่คนระดับล่าง  แต่กลับเป็นอุปสรรคขัดขวางการพัฒนามนุษย์เสียมากกว่า เหมือนแก้วซึ่งบรรจุน้ำเต็มแล้วควรที่จะล้นออกมาเพื่อคนยากจน กลับกลายเป็นว่า เมื่อแก้วเต็มไปด้วยน้ำ มันกลับมีปาฏิหาริย์ที่ทำให้แก้วใบใหญ่ขึ้น และใหญ่ขึ้น จนไม่มีอะไรเล็ดลอดออกมาเจือจานคนยากจนเลย  ดังนั้น เรายังคงเห็นภาพสัดส่วนของความร่ำรวยที่เพิ่มขึ้น ๆ อย่างสม่ำเสมอ  ในขณะที่รายได้ของคนส่วนใหญ่ที่อยู่ชั้นล่างสุดของสังคมกระจัดกระจาย เป็นเศษเล็กเศษน้อย หาความสม่ำเสมอไม่ได้ 

          ในบทบัญญัติ 10 ประการ  ข้อที่ 5  ที่พูดถึงการห้ามทำลายชีวิต  หรือพูดในเชิงบวกว่าการเคารพชีวิตมนุษย์ และทุกสรรพชีวิต  พระสันตะปาปาฟรังซิส  ได้ตำหนิอย่างรุนแรงว่า เศรษฐกิจเป็นตัวการคัดแยกและกีดกันคนออกไป  สร้างความเหลื่อมล้ำอย่างมหาศาลในสังคม  เศรษฐกิจเต็มไปด้วยวงจรแห่งการทุจริตและทำลายชีวิตมนุษย์   ผู้ส่งเสียงร้องออกมาในสภาพความแร้นแค้นรูปแบบต่าง ๆ  ผู้ยังมีลมหายใจ แต่ต้องตกอยู่ในความอดอยาก หิวโหย  ผู้คนที่ถูกกดให้เป็นเสมือนวัตถุและถูกตั้งราคาเพื่อค้าขายในตลาดแรงงาน หรือผู้ต้องตกเป็นผู้ลี้ภัยหลบหนีภัยสงครามในบ้านเกิด  โดยไม่รู้ว่า ตนเองเป็นหมากเบี้ยของผลประโยชน์กลุ่มมหา อำนาจ เหล่านี้ เป็นรากแห่งความเจ็บป่วยอย่างรุนแรงในสังคม และเป็นการทำลายชีวิตโดยอ้อม ทุนนิยมยังทำลายทรัพย์สมบัติที่คนยากจนโดยทั่วไปมีอยู่คือ ความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวและร่วมมือกัน  อันเป็นสมบัติทางจริยธรรมของพวกเขา  และเพราะพลังความร่วมมือนี้เอง  ที่ถูกมองว่าเป็นอุปสรรคร้ายแรง ขัดขวางการเติบโตทางเศรษฐกิจ และการเงิน การเอารัดเอาเปรียบทางเศรษฐกิจเช่นนี้ นักบุญยอห์น คริสซอสโตม ค.ศ.347- 407  พระสังฆราชและนักปราชญ์  ได้ประณามการกระทำเช่นนี้ว่า เป็นการปล้นสะดมสิ่งที่เป็นของคนยากไร้ ทำให้ชีวิตของเขาแย่ลงยิ่งกว่าเดิม  สิ่งของทั้งหมดบนโลกใบนี้มิใช่เป็นของคนที่สามารถตักตวงได้เท่านั้น แต่มันเป็นของคนจนที่แทบสิ้นเนื้อประดาตัวด้วยเช่นกัน

          (3) พระสันตะปาปาองค์ปัจจุบัน ยังตำหนิวัฒนธรรมขยะ (Throw away Culture)   ที่เราชายหญิงต่างเอาชีวิตเป็นเครื่องสังเวยต่อเทพเจ้านามว่ากำไร  ที่บริโภคนิยมชักใยอยู่เบื้องหลัง ผู้คนในสังคมมีวิถีปฏิบัติแบบง่าย ๆ คือ ใช้แล้วทิ้ง  เราเลือกที่จะล่ามตรวนตนเองไว้กับ Internet – wifi เอง โดยปราศจากการบังคับจากผู้ใด  เรายกเลิกการออกไปสนทนา  การใช้ประสาทสัมผัส  การมองดูริ้วรอยในใบหน้าของเพื่อน ๆ  แต่เลือกที่จะมองเห็นในหน้าต่าง ๆ ผ่านจอสี่เหลี่ยม  และรู้สึกกระวนกระวายใจแบบเอาเป็นเอาตาย เราแทบจะแล่นไปซื้อคอมพิวเตอร์หรือสมาร์ทโฟนใหม่ เมื่อมันพัง แต่กลับไม่รู้สึกเลยถึงความเดือดร้อนของแรงงานต่างชาติที่ถูกปล้นชีวิต  ถูกกำหนดราคาเพื่อซื้อขายเป็นแรงงานทาส  และเมื่อหมดประโยชน์ก็ถูกทิ้งหรือขายทอดต่อไป  ยิ่งกว่านั้น  พวกเขาเป็นเสมือนบ่อตักตวงผลประโยชน์ได้ของเจ้าหน้าที่ข้าราชการไทย  เราไม่หยุดคิด เพื่อตั้งคำถามถึงปรากฏการณ์ของทารกที่ถูกทำแท้ง  ผู้สูงอายุที่ถูกทอดทิ้งเพราะหมดประโยชน์แล้ว  เยาวชนที่ถูกตัดโอกาสในการเข้าถึงการศึกษา   ทั้งนี้ เพราะเราตกอยู่ภายใต้สังคมแห่งการไม่รู้ร้อนรู้หนาว (Globalization of Indifference)  ที่ความเดือดร้อนของคนอื่นเป็นเรื่องธรรมดา ไม่เห็นจะต้องให้ความสนใจอะไร  บ่อยครั้งที่ พระสันตะปาปา ประณามพฤติกรรมทิ้ง ๆ ขว้าง ๆ หรือ ใช้แล้วทิ้ง เพราะผู้คนส่วนใหญ่ไม่ได้มีพื้นฐานความคิดเรื่องมนุษย์เป็นศูนย์กลางอีกต่อไป และมองข้ามความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์  ซึ่งเป็นแก่นแท้แห่งพันธะที่ผูกพันมนุษย์เข้าด้วยกัน

          หากความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์สิ้นสุดลง สิ่งที่ตามมาคือ มนุษย์แต่ละคนกำลังเผชิญกับภาวะโดดเดี่ยวภายในตน ไม่มีการริเริ่มที่จะออกไปสร้างปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น  มนุษย์แต่ละคนจะสูญสิ้นห้วงอารมณ์แห่งความประหลาดใจ  ความตื่นเต้นยินดี  ความกระตือรือร้นต่อการดำเนินชีวิตอย่างเป็นพี่เป็นน้องร่วมกันกับผู้อื่น  และปฏิบัติความยุติธรรมต่อกันและกัน   และเลวร้ายที่สุด คือ สภาวะเช่นนี้กำลังคืบคลานเข้าทำลายบรรยากาศของครอบครัวเข้าให้แล้ว

           (4)  พระสันตะปาปากำลังทำให้เทววิทยาแห่งการปลดปล่อย กลับกลายเป็นเครื่องมือที่ศาสนจักรปฏิบัติตนอยู่เคียงข้างคนจนอีกครั้ง   พระองค์เรียกร้องที่จะเห็นสมาชิกพระศาสนจักรเดินทางกลับจากข้างนอก ด้วยสภาพของคนที่บอบช้ำ เต็มไปด้วยบาดแผล  ซึ่งไม่ใช่เพราะการไปทะเลาะเบาะแว้ง แต่เพราะออกไปคลุกคลีช่วยเหลือคนยากจนที่กำลังเผชิญกับความทุกข์ยาก และนี่คือ เทววิทยาที่มาจากชีวิต มาจากชีวิตของผู้ทุกข์ยาก และมาจากชีวิตของสมาชิกในศาสนจักร  ที่อุทิศทำงานอยู่เคียงข้างคนยากไร้ในยุคปัจจุบัน 

          พระสันตะปาปา ยังเรียกร้องคริสตชนให้ทำการฟื้นฟูชีวิตตนเองเสียใหม่  ด้วยการเปลี่ยนจากการปฏิบัติกิจศรัทธาส่วนตัวต่อหน้าพระเจ้า  ไปสู่การปฏิบัติความรับผิดชอบต่อส่วนร่วม เพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคม ตัวอย่างของนักเทววิทยาแห่งการปลดปล่อยตัวจริงอีกท่านหนึ่ง  คือนักบุญเทเรซา แห่งกัลกัตตา ผู้ดำเนินชีวิตและทำงานอยู่ท่ามกลางผู้ยากไร้ ด้วยความศรัทธาในพระเจ้าเป็นหลักยึดเหนี่ยว  แม้ว่า บางครั้งการทำงานทุ่มเทของเธอไม่ได้ราบรื่นนัก หรือถูกเข้าใจผิด เนื่องจากเป็นองค์กรสาธารณะกุศลด้านมนุษยธรรม แต่นั่นไม่ใช่ประเด็น   เพราะเทววิทยาแห่งการปลดปล่อยไม่ใช่เพียงเฉพาะเรื่องการบอกคนยากจนว่าจะดำรงชีวิตอย่างไร หรือควรจะบูชาถวายเกียรติแด่พระเจ้าอย่างไร  แต่สำคัญกว่าอื่นหมด คือการออกไปเรียนรู้และได้รับประสบการณ์จากคนยากจน ผู้ซึ่งความบริสุทธิ์ไร้เดียงสาของเขา สมควรที่จะได้รับการเคารพ

 

-------------------------
หมายเหตุ

1   ชาวคาทอลิกคุ้นเคยในคำเรียก เทววิทยาแห่งการไถ่กู้ (Theology of Liberation)
2  
คำเรียก ประชาชนส่วนใหญ่ในทวีปอเมริกาใต้ ผู้นับถือศาสนาคาทอลิก ว่า คริสตชน

เทววิทยาของลาตินอเมริกา : ความยากจนของผู้ยากไร้ ถูกกระทำ ถูกกดขี่เอารัดเอาเปรียบโดยคนรวย และประเทศทุนนิยม, เทววิทยาของคนผิวดำ : สภาพความทุกข์ยากอย่างแสนสาหัส และการถูกบังคับมาจากการกระทำของคนผิวขาว, เทววิทยาของกลุ่มผู้หญิง : สถานภาพของผู้หญิงที่เป็นอยู่ในสังคม มาจากการกระทำของสังคมที่ผู้ชายเป็นใหญ่, เทววิทยาของชาวเกาหลี : ประชาชนเกาหลีถูกกดขี่จากโครงสร้างสังคมและการเมืองที่อยุติธรรม และเทววิทยาของดาลิต : คนในวรรณะจัณฑาล หรือที่เรียกว่ากลุ่มคนอันมิพึงแตะต้อง  ซึ่งเป็นกลุ่มต่ำที่สุดในสังคม  แต่มหาตมะ คานธี ได้ให้ชื่อเรียกใหม่ว่า ดาลิต ซึ่งหมายถึง  “อันเป็นที่รักของพระเจ้า”  เพื่อยกระดับคนกลุ่มนี้ขึ้นมา
ที่เชื่อว่า เมื่อเกิดการลงทุนและเกิดการพัฒนาเศรษฐกิจและธุรกิจ ความเจริญทางเศรษฐกิจและกำไรจะไหลหยดลงสู่เบื้องล่าง เอื้ออำนวยประโยชน์ต่อคนที่มีฐานะต่ำกว่า

 

 

 -----------------------------------------------------------------------------

เขียนโดย  อัจฉรา สมแสงสรวง
ตีพิมพ์ลง Newsletter ศูนย์สังคมพัฒนามูลนิธิคาทอลิกสุราษฎร์ธานี
ฉบับที่ 23  เดือนตุลาคม-ธันวาคม 2559/2016

 

 

IMAGE ภูเก็ต : แรงงานเมียนมาร์ร่วมใจบรรพชาอุปสมบท ถวายเป็นพระราชกุศลแด่ในหลวง ร.9
ด้วยความซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทางชมรมผู้ประกอบการธุรกิจรับเหมาจังหวัดภูเก็ต เครือข่ายแรงงานภูเก็ต และศูนย์สังคมพัฒนาฯ... Read More...
IMAGE ระนอง : ร่วมประชุมทำแผนผังขั้นตอนบริการด้านกฎหมายสำหรับแรงงานข้ามชาติ
22 กันยายน 2560 เจ้าหน้าที่ศูนย์สังคมพัฒนาฯ ระนอง เข้าร่วมประชุมการทำแผนผังขั้นตอนการเข้ารับบริการด้านกฎหมายสำหรับแรงงานข้ามชาติ... Read More...
IMAGE ภูเก็ต : ประสานงานตามหาญาติแรงงานข้ามชาติ
เจ้าหน้าที่ศูนย์สังคมพัฒนาฯ ภูเก็ต ได้รับการติดต่อจากโรงพยาบาลขอความช่วยเหลือในการตามหาญาติผู้ป่วยชาวเมียนมาร์ ซึ่งประสบอุบัติเหตุทางรถ... Read More...
IMAGE พังงา : ให้ความรู้เรื่องสิทธิเด็กแก่นักเรียนโรงเรียนบ้านบางใหญ่
21 กันยายน 2560 ศูนย์สังคมพัฒนาฯ ร่วมกับเทศบาลบางนายสี รณรงค์สิทธิเด็กและการต่อต้านการค้ามนุษย์ โดยจัดกิจกรรมให้ความรู้เรื่องสิทธิเด็กให้แก่นักเรียนโรงเรียนบ้านบางใหญ่... Read More...
เมื่อพระสันตะปาปาฟรังซิส ใช้เทววิทยาแห่งการปลดปล่อย วิพากย์ทุนนิยมร่วมสมัย
ก่อนที่จะพิจารณาสิ่งที่พระสันตะปาปาฟรังซิส  ผู้นำศาสนจักรคาทอลิกคนปัจจุบัน เริ่มใช้บทบาทในฐานะผู้นำทางศาสนา  วิพากษ์ทุนนิยมร่วมสมัยในสังคมปัจจุบัน ... Read More...
IMAGE บทบาทพระศาสนจักรในการร่วมป้องกันการค้ามนุษย์ในภาคใต้
การค้ามนุษย์นั้นไม่ใช่เรื่องใหม่แต่อย่างใด แท้จริงแล้วมีมานานนับพัน ๆ ปี ดูจากประวัติศาสตร์มนุษยชาติ จะมีการทำสงครามกัน และผู้ชนะก็นำเชลยสงครามไปเป็นทาส... Read More...
IMAGE อุทกภัยภาคใต้ 2560
เป็นที่ทราบกันแล้วว่าอุทกภัย คือ ภัยหรืออันตรายที่เกิดจากน้ำท่วม หรืออันตรายอันเกิดจากสภาวะที่น้ำไหลเอ่อล้นฝั่งแม่น้ำ ลำธาร หรือทางน้ำ... Read More...
IMAGE สภาผู้นำวิถีธรรมวิถีไทยบ้านหัวลำภู
ในยุคสมัยที่สังคมไทยกำลังตื่นตัวเดินหน้าปฎิรูปประเทศไทยสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืนเข้าสู่ประเทศไทย 4.0 ซึ่งเป็นการปฎิรูปในระดับมหภาค... Read More...

DISAC Surat on facebook

visitors counter

1406980
today
yesterday
this week
this month
all
557
990
12366
43814
1406980

Your IP: 54.166.203.76
Server Time: 2017-10-22 02:19:06